Welke uitgave gebruikt u?

Deze vraag wordt door een leverancier wel eens gesteld als u een begeleidingspartituur zoekt bij een koorwerk. De uitgave van de ene uitgever is niet altijd bruikbaar naast een uitgave van een andere uitgever. Het ongemak dat hierdoor kan ontstaan vloeit doorgaans niet voort uit het beleid of werkwijze van een uitgever. De heren (of dames!) muzieksnuffelaars die de werken op al dan niet wetenschappelijke wijze klaarmaken voor de uitgave zijn hier de schuldigen!
Een deel van de schuldvraag zullen de wetenschappers ongetwijfeld weer doorspelen aan de komponist van een paar eeuwen terug. Deze schreven er in hun manuscript niet altijd bij welke tempi gebruikelijk waren in hun tijd of noteerden bepaalde stukken op een andere manier dan dat nù gebruikelijk is. U kent waarschijnlijk wel de jaarlijks terugkerende strijd over met hoeveel mensen en welke instrumenten de Matthäuspassion van Johann Sebastian Bach nu eigenlijk uitgevoerd zou moeten worden.

In een heleboel gevallen kan het manuscript nog wel kompleet uit het stof opgediept worden, maar er zijn ook werken waar meerdere versies van bestaan (bijvoorbeeld het Gloria van Vivaldi) of waarvan de verschillende partijen van het werk in meerdere bibliotheken over de wereld verspreid liggen. In het ergste geval ontbreken delen of partijen van een werk. Als we denken deze problemen het hoofd te hebben geboden, dan blijkt de komponist de teksten maar gedeeltelijk te hebben opgeschreven of een handschrift te hebben waar een grafoloog zich gretig op zou storten om te zien of deze muzikant zijn problemen de baas kon!
U ziet de verschillende uitgaven al verschijnen waarin elke wetenschapper zijn eigen interpretatie al dan niet in de originele toonsoort als de enige echte beschouwd.

Het Requiem van Mozart vormde voor de musicologen een aparte puzzel. Mozart kreeg nooit de gelegenheid om het af te maken en drie mensen probeerden zijn KV 626 te voltooien: Süssmayr, Eybler en Maunder. Het eindresultaat is dan natuurlijk drie verschillende uitvaarten.
Babelonische spraakverwarringen kunnen ook optreden bij oratoria als de Messiah van Handel. In de uitgave van Peters zijn de recitatieven meegenummerd, maar in de Bärenreiter uitgave niet. Ontzettend onhandig om in een koor deze twee uitgaven naast elkaar te moeten gebruiken!
U weet nu ook waarom uw leverancier de vraag 'Welke uitgave?' stelt, want die verschillende uitgaven zijn meestal echt niet door elkaar te gebruiken.

Terug naar het begin